Το νησί της μαστίχας

Μαστίχα λέγεται ο ρητινώδης χυμός που βγαίνει από τον κορμό ενός αειθαλούς δέντρου, του σχίνου. Η έκκριση της ρητίνης, η λεγόμενη μαστίχη, προκύπτει από το χάραγμα του κορμού, γνωστού και ως "κέντημα", με ένα αιχμηρό αντικείμενο, το κεντητήρι, και εμφανίζεται σαν δάκρυ, με κρυσταλλική μορφή. Ο βαθμός σκληρότητας της ρητίνης εξαρτάται από τη θερμοκρασία και το χρόνο έκθεσης στη φύση. Η παραγωγή της μαστίχας γίνεται από τον Ιούνιο έως το Σεπτέμβριο και οι εργασίες χωρίζονται σε τέσσερις κατηγορίες: α) οι εργασίες πριν από το μάζεμα, β) το μάζεμα, γ) η πρώτη κατεργασία από τους μαστιχοπαραγωγούς του νησιού, δ) η εμπορική κατεργασία στο εργοστάσιο της Ένωσης Μαστιχοπαραγωγών Χίου.

Πριν το μάζεμα, ο χώρος κάτω από το σχίνο καθαρίζεται και τοποθετείται άσπρο χώμα, που μαζεύεται από τις γύρω περιοχές, προκειμένου η μαστίχα να παγώσει πιο γρήγορα. Γίνεται το πρώτο κέντημα και στις 15 Αυγούστου το πρώτο μάζεμα, με ένα εργαλείο γνωστό ως τιμητήρι. Μετά το μάζεμα γίνεται το δεύτερο κέντημα (γενικά κάθε σχίνος θέλει 10 με 12 φορές κέντημα κάθε χρόνο) και μετά το ταχτάρισμα, όπου ο μαστιχοπαραγωγός κοσκινίζει τη μαστίχα, πηκτή πλέον, από φύλλα και χώματα. Αφού το ξεπλύνει με νερό και σαπούνι, οι γυναίκες ξεκολλούν ότι υπάρχει πάνω, το λεγόμενο "τσίμπημα". Τέλος, η μαστίχα στέλνεται στο εργοστάσιο της ένωσης Μαστιχοπαραγωγών για περεταίρω επεξεργασία.

Η Μαστίχα αποτελεί προϊόν ζωτικής σημασίας για την τοπική ανάπτυξη και οικονομία. Το μεγαλύτερο ποσοστό της παραγωγής, έως 90%, εξάγεται, κυρίως μάλιστα στις Αραβικές χώρες. Από τη Μαστίχα προκύπτει πολλή μεγάλη ποικιλία προϊόντων, όπως τσίχλες, ακλοολούχα ποτά, γλυκά και  μπαχαρικά. Τον τελευταίο καιρό έχει εισβάλει και στο χώρο της φαρμακοβιομηχανίας, καθώς έχει αποδειχθεί ότι έχει θεραπευτικές ιδιότητες και δρα επουλωτικά, λύνοντας τις φλεγμονές συγκεκριμένων οργάνων, όπως δωδεκαδακτυλικό έλκος, γαστρίτιδες, οισοφαγίτιδες κ.λ.π. Μνημονεύεται επίσης ως το παραδοσιακό αντίδοτο έναντι των αποστημάτων της ακμής, καθώς και υπεύθυνη για καλή στοματική υγεία. Για τις παραπάνω ιδιότητές της, χρησιμοποιείται σε μεγάλο βαθμό σε παραγωγή καλλυντικών και προϊόντων περιποίησης για το πρόσωπο και το σώμα, όπως κρέμες, σαπούνια και αρώματα.

Τα Μαστιχοχώρια και η Μαστίχα της Χίου

Τα Μαστιχοχώρια είναι τα χωριά στο νότιο τμήμα της Χίου, όπου και καλλιεργείται η χιώτικη μαστίχα. Τα Μαστιχοχώρια περιελάμβαναν 27 χωριά και η ίδρυσή τους τοποθετείται ιστορικά στον καιρό της βυζαντινής αυτοκρατορίας, αλλά η εδραίωση τους χρονολογείται το 13ο-14ο αιώνα, τον καιρό των Γενοβέζων. Τα χωριά αυτά έχουν φρουριακή μορφή, τα σπίτια δηλαδή είναι χτισμένα το ένα δίπλα στο άλλο χωρίς πόρτες και παράθυρα προς τα έξω, σχηματίζοντας ένα τείχος σαν να επορόκειτω για κάστρο. Η μορφή αυτή οφείλεται στους Γενοβέζους, με σκοπό την προστασία της μαστίχας και των καλλιεργητών της από πειρατές και ξένους επιδρομείς. Οι Γενοβέζοι και αργότερα οι Τούρκοι είχαν τον έλεγχο του μονοπωλίου της μαστίχας, ενώ οι καλλιεργητές απολάμβαναν πολύ μικρό μέρος του φυσικού αυτού πλούτου. Σήμερα διασώζονται 24 Μαστιχοχώρια, από τα οποία τα πιο σημαντικά είναι το Πυργί, τα Μεστά,οι Ολύμποι, η Καλαμωτή, τα Αρμόλια, η Καλιμασιά, τα Νένητα και η Βέσσα.

Γνωρίστε τη Χίο

Πρόσβαση στη Χίο

Μέσα μεταφοράς

Χρήσιμα τηλέφωνα

Το νησί της μαστίχας

Αξιοθέατα της Χίου

Πολιτισμός της Χίου

Εκδηλώσεις στη Χίο